Yatırımcı psikolojisi

Yatırımcı psikolojisi
Yatırımcı psikolojisi çok ilginç bir olgudur . Genelde insanlar sürü psikolojisi hareket ederler değişen olaylar karşısında uyum sağlayamazlar . Ama
uyum sağlamak gerekiyor örneğin piyasadan örnek vereyim eskiden 90 li yıllarda kapalıçarsıda dükkanlar dolar üzerinden kiraya verilirdi . Piyasa böyle
idi mal sahibi her ay dolar üzerinden kazanmış olurdu ama kiracıda her tarafta böyle diye öderdi . Yani fiyat sabit ama doların sürekli değer

kazanması ile kar elde ederlerdi . Bu olay 4-5 önce değişti mal sahipleri doların artık değer kazanmadığını görüp tl ye geçti onda da fiyat
artırmamayı kabul ettiler . Çünkü talep çoktu arz daha fazla idi . Borsayı bu anlamda değerlendirmek gerekiyor . Fiyat değişiklikleri talep ve arza
göre şekilleniyor . Eğer talep yüksek ise değerleniyor eğer talep yok ise satıcı malını satmak istiyorsa fiyatında indirim yapıyor . Borsa küçük
yatırımcı geldiğinde kaç derlere kesinlikle katılıyorum yani benim demek istediğim hayatında borsaya ilgilenmemiş bir kişinin borsaya bu seviyelerden
ilgi duyması akıl ve mantık almıyor . Her yanda borsa konuşuluyor ;bazi şirketlerde mola verdikleri yerlerde televizyonlarda cnbce açık sürekli . Sen
2 liradan 0.2 ye düşmüşken almıyorsun fiyat 2 gelmiş alayım mı diyorsun bu nasıl bir yatırımcılık anlayışı . Borsada bir deyim vardır mal satarken
değil alırken kazanılır . Şimdi bakıyoruz burada yatırımcı psikolojiside önemli . Sürü psikolojisine uymamak gerekiyor ve düşen bıçak el uzatmamak
gerekiyor . Bırak bıçak düştüğü yere kadar düşsün sabit kalsın o zaman alırsın değil mi . Bu disiplini uygulamak zordur helede boğa piyasasında ayılık
yapmak çokta zordur . Ben disiplin olarak dip ve zirve avcılığı yapmanın gereği olmadığını düşünüyorum . En mantıklı olarak kademeli olarak alım ve
satım yapmak olduğunu düşünüyorum . O yüzden bu disipline göre uymak için kendi hedeflerinize göre kati şekilde uyup ondan taviz vermemek gerekiyor .
Ama insan doğası gereği duygusal bir varlık olduğundan ister istemez olaylardan etkilenebiliyor . Eğer çelik bir sinire sahip olabilse idi bu durumdan
etkilenmezdi ama ne yazık ki öyle olamıyor . Yabancı yatırımcının ne kadarı gerçek yabancı olduğuna dair elimizde bir bilgi yok . Ayrıca takaslarda
hiç yabancı olmamasına rağmen türk bankalarında fonunu tutan yurtdışı fonlarının olduğunu biliyorum . Yabancı bir yere kaçtığı yok kaçsa nereye
kaçabilir elinde bulunan malın %7 si sattığı zaman 5 centten 1.5 cente geldik bu malı karşılayacak yatırımcı nerede . Bizim 1.5 cente gitmemizin tek
sebebinin ttkom olduğunu bilmiyorsunuz sanırım . O yüzden ben büyük halka arzlara sıcak bakmıyorum örneğin emlak konut halka arz olacağı zaman
portföyü ciddi anlamda boşaltmıştım geçmişten aldığım derslerle beraber . Şu anda bir halka arz çılgınlığıdır gidiyor şirketler borsaya girmek için
birbiriyle yarışıyor. Ben şunu iddaa ediyoum eğer 2012 yılında gerçeklemesi hedeflenen thy, ttkom, halkb,vakbn ,petkm devlet ek halka arz yapması ve
özellikle ziraat bankasının halka arz edilmesi olayı olur ise borsada tamamen çıkarım en az 1 senede yanından bile geçmem ve borsa nereye gelirse
gelsin 2 cente düşeceğini inanıyorum .

Tahta sahibi hisseleri toplamadan hisse gitmeyebilir doğru olabilir . Ama küçük yatırımcının ben sattım gitti sözü şehir efsanesi olduğunu
düşünüyorum . Çünkü tahta yapıcı için eğer siz ky iseniz okyanusta bir damlasınız onların asıl hedefi orta ölçekli yatırımcı ve büyük yatırımcıdır .
Asıl hedef onlardır eğer onlar satarsa hisse gider yani siz sattığınız için değil . Hisselerde teknik analiz konusu göreceli . Tamamen arz talep
meselesi ile işleyen bir olay . Alıcının ve satıcının iştahına kalmış bir olay . Alıcı kuvvetli ise dirençler kırar geçer . Satıcı kuvvetli ise destek
falan dinlemez . Olayın yönünü belirleyen trend vardır o trend ne tarafta ise ona göre pozisyon almak sağlıklıdır . Hissenin taban taban gitmesi veya
tavan tavan gitmesi belirttiğim gibi az önce belirtiğim gibi alıcı ve satıcı dengesine bağlı olaydır . Ama bu denge özellikle ekim ayında uygulamaya
konulan emir iptali ile böyle hareketler çok fazla artmıştır . Eskiden olsa bir hisse tavan olduğu zaman altta alım emirleri var ise rahat
olabilirdiniz ama şimdi emir iptali var bir anda o talep yok olup tavan olan bir hissenin taban olduğu durumlar oluyor . Ben bu hisselerde eğer
yatırımım var ise eğer beklenmedik bir yükseliş gerçekleştirmiş ise karımı realize ederim kademeli olarak . Yok eğer taban taban gidiyorsa ve
maliyetim yukarıda kaldı ise . Şurada destek var burada destek var yerine düşü trendinin bitmesini beklerim ve tekrar yükseliş trendine girdiğini emin
olunursa eğer kademeli olarak paçal yapılır . Ky yaptığı en büyük hata hisse düşerken desteklerde maliyet düşürmek için yapılan alımlardır . bu hisse
topiklerinde bir sürü örneği vardır . Alışlar kademeli olarak hisse yükselişe giderken satışlar kademeli olarak düşüş başlamızsa yapılması gerektiğini
düşünüyorum .

2010 Ekim itibariyle anlık takasların kapatılması ile birlikte alıcı ve satıcıları görememekteyiz Sizinde bildiğiniz gibi. O yüzden onların aktiften
alındığı veya başka aracı kurumdan virman mı yapıldığı konusu bilemeyeceğimizi düşünüyorum . Yani sizin düşüncesinizde olan eminim bir çok yatırımcı
vardır . Eğer ben bir hissede bu psikolojik algı ile oynamak isteyen tahta yapıcı olsam elimde yüklü miktarda lot var ve bunu satamak istiyorsam bunu
yüksek hacim oluşturarak kendi alışlarımı çizerek yükseltirim arada mal almak isteyen yatırımcılara veririm . Sonra iki gün sonra hisseleri virman
yaparım yabancı kuruma . Takasa bakanlar aaa yabancı alıyor demek ki bu hisse gidecek diye almaya devam eder . Bende alıcı buldukca satarım
satamadıklarımı yabancıya virmanlamaya devam ederim Sonra virmanladığım hisse aktiften satarak pasife yazarım alışları bu arada yabancı satıyor diye
satanlarıda toplarım . Sonuçta yabancı tek bir kurum değil alan fonlarda var satan fonlardan oluşan bir takasbank sonuçta

Çok güzel bir konuya değinmişsiniz . 2007 nin sonlarında hatırlıyorum dolar 1.15 lere düşmüştü yanlış hatırlamıyorsam . o zaman diyorlardı bak dolar 1
lira olacak falan söylenirken endeksin 60-65 olacağını söyleyenler çoğunluktaydı . ne oldu peki . Herkes hisse satın almaya başlamıştı maaşları ile o
zamanda faiz 11 lere düşmüştü . Bu birazda insanı tamah etmesiyle ilgili sanırım ve disiplinili yatırım yapması ile ilgili sanırım . Şöyle bir durum
bazı şirketler kriz zamanında beri 10-15 katlayan şirketler var ve insanlar bilançosu iyi diye almaya devam ediyorlar . düşütükce ek alım yapıyorlar
nasıl olursa yükselir diye ben bu konuda şöyle bir yorum getirmek istiyorum eğer borsa yükselecek çoğu hisselerde acele ile halka arzlar ve ortak
satışları haberleri geliyor . onların bildiği bir şey var ki bu fiyatları uygun gördükleri içi ortaklıkta paylarını satıyorlar . Bunlar ederine göre
pahalı olduğunu düşünüp satıyorda biz neden alıyoruz bilenniz var mı . Bunlar şiketin içinde gelen tabi caizse piyasanın kurdu diyebiliceğimiz
insanlar . Birde olaya onların bakış acısıyla bakmak gerekiyor diye düşünüyorum neden acaba diye durup düşünmek lazım . İnsanlar krizde iken 2009 kış
aylarında endeks dip yapmışken yatırmazken şimdi faizlerin düşmesi ile birlikte şirketlere ortak oluyorlar yatırımcılar ve bunu sürekli artırıyorlar .
Nasıl olsa dahada yükselecek diye . Daha ne kadar yükselebilir ve bu riski almaya deüer mi bilemiyorum . Şmidi 10 kat artmış iken bir şey
kazanamamışken hisseyi %50 kazanacağım diye girilmesi ne kadar mantıklı sizce . Bana göre pek akıl karı bir iş değil .Hisse % 50 yapabilir o konuda
birşey diyemem ama aldığınız riske oranla kazaanma olasılığını karşılaştırın bence daha iyi olur . Şu anda bazı hisseler sektörüne göre çok pahalı ve
çok ucuz hisseler vardı ve son günlerde bunların balonları tek tek patlıyor . Çoğu kişi bunları yükseklerden aldı ve şu anda çoğu zararda . Endeks
bazında şirketlere bakacak olursak bir çok hissede düşüen tepeler formasyonu var dolar bazında ve her yükselişi tepki olarak kalıyor . Ama küçük
yatırmcılar hisselere aşık olduklaır için sürekli çıkacak diye yatım yapmaya devam ediyorlar . Bu bana 2001 ve 2007 krizleri anlatıyor . Özellikle bu
son çıkışın düzeltmesi çok sert olacak . Nakitte olanlar için cazibesi yüksek olan şirketler ortaya çıkacak gelecek yıl bence o yüzden riskli yatırım
yerine risksiz yatırımlara önem vermek gerekir diye düşünüyorum . Ama zirvelerde mal alanlar uzun bir süre zarada oturacak ve eğer naikt bulursa
trendin döndüğü yerden paçal yapacak . Bu yükseliş çok hızlı ve ani oldu belki yine 50centi görebilir ama 2012 yılında 25 cente düşeceğini düşünüyorum
. Çünkü insanlar at gözlüklerini takmış sadece tek bi yöne bakıyorlar oynanan büyük oyunun farkında değiller . Bu insanların çoğu büyük bir kriz görüp
zarar görmemişler o yüzden o kadar olumlu konuşuyorlar . Bir şirket 2 yılda 20 kat değerleniyorsa orada bir şey vardır .Böyle bir büyüme oranı dünyada
yok ama nasıl oluyor burası imkb oluyor işte . Endeksi taşıyan bankalar benim 2009 aralık ayında sattığım fiyatlara geldi neredeyse ama benim almak
içimden gelmiyor . benim gelimiyorsa coniler 200 yıllık trader onlar bilmiyorsa biz hiç bilmiyoruz . İmkb ye bakıyoruz dolar bazında kasımda zirveden
iken $1.39 mayıs başında 1.55 $ şuanda $1.59 yani dolarla bir birlikte endeks yükseliyor bu nasıl korelasyon benim bakış açıma göre borsa dolar
zirvesini zorlayarak görebilir ama nasıl görebilir acaba bankalara bu halde banka dışında hisseler bu kadar bana göre balon durumdayken . Birde ky nin
psikolojisi borsa düşerken paçal yapmak bence en büyük hatadır . Çünkü borsada şöyle bir olgu vardır düşen bıçak tutulmaz . Bırakın yere düşsün sonra
geri alırsınız bıçağı değil mi . hemde tutmaya çalışırken eliniz yaralanmaz . Ama ky nin mantığı farklı bir hisse 2 haftada %50 artar ama karı cebe
indirmek yerine daha da yükseleceğine inanıp daha fazla alım yapar sonra bir bakar hisse tekara çıktığı yere geri dönüş sonrada pişman olur ah niye
satmadım diye . Borsada şöyle bir şey vardır . Borsada firsatlar bitmez ve mal alıştan kazanılır . Ve alım için gerekli sabrı ve disiplini göstermeniz
gerekmektedir . Benim param kıymetli bu seviyelerden girmem girerin keyfi bilir ama ben malı düşük fiyattan kelepir fiyatta almayı severim herkesin
doğrusu vardır kendine göre benim doğrularım bu şeklide .

Yatırım yapma psikolojisinde anlık algılar değişebiliyor . Bir gün ak dediğine yarın kara denilebiliyor . Ama bunu mantıklı bir şekilde
düşünülebilse bunun yanlış bir düşünce olduğunu kavrayabilir . Şu anda piyasada öyle bir hava var ki . Her destekte küçük yatırımcı stop loss yapmak
yerine maliyet düşürmek için paçal yapıyor. Bana göre bu mantıksız ve disipliniz yatırımcının düşüncesidir . Borsaya sokmadığı paraları ihtiyaci
olabilecek paraları borsanın çıkacağı sözleri ayyuka çıkmış iken örneğin seçim rallisi not artırımı beklentisi ile sürekli daha çok sahipleniyor bu
durumda ralli beklemek bana göre mantık dışı bir gelişme . İnsan duygularıyla değil mantık süzgeçinden geçirdiği bilgilerle yatırım yapmalı ve bunu
yaparken disiplinili bir şekilde karar vermeli ve verdiği kararın arkasında durmalı . Pazardan domates ,hıyar alırken bile en iyisini en ucuza
almaya çalışırız 3-5 kuruş az verelim diye. Ama kulaktan dolma bilgilerle kendilerini üstad olarak tanıtan forum tacirleri ya analist raporlarında
öne çıkan şirketlerle . Olay aslında şölye eğer bir mal değerli ise ve gelecek potansiyeli yüksek ise ben niye duyurayım hisseyi başkalarının gözünü
açıp dikkat çekeyim başkasına para kazandırmak için can atayım . Kimse bilmezken alır usul usul koyarım kasaya değil mi .:yes: birbirini tanımayan
reel hayatta kişinin sözlerine aldanıp yatırım yapan yatırımcı değil ancak olsa olsa kumarbazdır . Kumarhanede tek bir kural geçerlidir oda kasa
kazanır meselesi ve bu kişiler kaybetmeye mahkumdur . Ay başından gelen sürece baktığımız zaman özellikle gelişen piyasalardan bir kaç gün geriden
takip ettiğimiz görülebilir rusya, brezilya ,hindistan borsaları gibi .Onlarda şimdilik düzeltme bitmiş gibi görünüyor . Bizde gelecek haftadan
itibaren düşüş trendi son bulup yatay veya yatay yukarı (kamlumbağa rallisi) bir piyasaya başlayabileceğimiz öngörüyorum ha bu olur olmaz o ayrı
konu . İmkb gelecek hafta kara aşamasında olacak ya tamam diyecek ya da devam bekleyip göreceğiz . Sonuçta hiçbirimiz kahin değiliz gelceği görüşü
%100 doğrulukta tutturamayız .Sonuçta paraya yön verecek milyar dolarlık fonlarımız yok . Sadece geçmişteki bazı harketleri takip edip gelecekte
oluşabilecek formasyonlara göre tedbirimizi alabiliyoruz o kadar . bu arada forum topiklerine bakıyorum herkes ben bilirim havası takınmış . Düşünce
ben bildim çıkınca ben bildim havalarına giriyor eski yazılarını örnek gösterip hava atıyorlar ben dememiştiyim gibisinden bazi kişiler ve onlara
inanan bir çok kişide var ne yazık ki . bir borsada oluşan hikayeleri yazıp yazıp duruyorlar sanki topiğe girenler o hikayeleri okumak zorunda
ilgili ilgisiniz bir sürü boş mesajla dolup taşıyor eğer bir kişini belirttiği bir bilgi var ise o laf salatasının içinden kaybolup gidiyor onu
öğrenmek için geldiyse bile göremeden çıkıp gidiyor . Sözün özü borsaya ihtiyacınız olmayan para ile yatırım yapın ve tamamını kaybetseniz bile sizi
üzmeyecek bir miktar olsun . Ve alırken bir hisseyi artıları ve eksileri bir kenara yazın artılar daha çok ise ona yatırım yapın hisse yüksek ise de
önemli değildir sizin kriterlerine göre yüksek puan aldıysa bu riski gözönüne alabilirsiniz . bir de bilanço üzerine temel analiz konusunda bir iki
kelam edelim . Biliyorsunuz 1. çeyrek bilançoları açıklandığı zaman şirketin hedef fiyatları temel analiz ile daha yüksek olacağı fkiri ortaya
çıkıyor ama alsında şöyle bir durum işliyor . Şirketi tanıtan yatırımcılar olumlu bilançoyu önceden satın alıyor ve bilanço iyi veya kötü gelsin ona
göre hedef değerlerine ulaştığı anda karını realize edip gidiyor ta ki uygun fiyattan hisse buluna kadar bu şekilde bir süreç işliyor . Bir atasözü
vardır bununla ilgili [B]ucuzdur vardır bir illeti ,pahalıdır vadır bir hikmeti

joomla visitor

Free business joomla templates