Faiz artırımı vatandaşı nasıl etkileyecek?

Faiz artırımı vatandaşı nasıl etkileyecek?
Merkez Bankası faizleri sert artırdı. Peki bu gelişme vatandaşı nasıl etkileyecek?
Merkez Bankası gece yarısı elindeki faiz araçlarında değişikliğe gitti. Peki bu ne anlama geliyor, vatandaşa nasıl yansıyacak? İşte sorular ve cevaplar:

SORU: Faiz koridoru nedir? YANIT: Sık sık karşımıza çıkan faiz koridoru, birçok ülkede uygulanan bir sistem. Bu koridor, Merkez’in bankalara para verirken ve alırken uyguladığı faiz oranları arasındaki bölgenin adıdır. Merkez, likiditeye (nakit para akışı) sıkışan bankaya para verir. Bu koridorun üst sınırıdır. Merkez, elinde fazla para bulunan bankadan da para alır. Bu da koridorun alt sınırıdır.

SORU: Bu koridor ne işe yarar?

YANIT: Merkez, para alırken ve verirken uyguladığı faiz oranlarını değiştirerek koridoru genişletir veya daraltır. Böylece bankaların uyguladığı faiz oranlarını bu dolaylı yöntemle yönlendirir. İşte bu koridorun durumu vatandaşı doğrudan etkileyen faizlerin de seyrini belirler.

SORU: Merkez koridoru nasıl değiştirdi?

YANIT: Gece yarısı Merkez aldığı karar ile bu koridorun üst sınırı olan gecelik borç verme faizini yüzde 7,75’ten yüzde 12’ye çıkardı. Alt sınırı olan borç alma faizini ise yüzde 3,5’ten yüzde 8’e yükseltti. Merkez bir de piyasa yapıcısı diye adlandırılan bankalara, repo işlemleri ile borçlanma imkanı tanır. İşte bu Merkez, bankalara repo işlemleri yoluyla tanınan borçlanma faiz oranı yüzde 6,75’ten yüzde 11,5’e, bir hafta vadeli repo ihale faizini de yüzde 4,5’ten yüzde 10’a yükseltildi.

SORU: Merkez’in kararı dövizi neden etkiliyor?

YANIT: Kurun artmasının nedeni, faiz oranlarındaki düşüklüktü. Yani Merkez’in bankalara borç verme faizi yüzde 7,75’ti. Merkez’in faizi bu düzeyde kaldığı müddetçe piyasadaki faiz oranı da bunun altında kalıyordu. Bunun getirisi az olduğundan yabancı kaçışı oluyordu. İşte faizin üst sınırı artınca, yabancı için TL faizleri cazip hale geldi. Kur bu nedenle düşüşe geçti. Yani bu faizler bir anlamda yabancıya ‘gitme, faiz güzel gelsene’ demek. Yabancı gelince de döviz miktarı artacağı için kur düşüyor.

SORU: Bu kararlar bankaların faiz oranlarını da etkiler mi?

YANIT: Evet etkiler. Çünkü Merkez, üst tavanı düşük tuttuğunda, piyasada da faizler o tavanın altında kalıyor. Şimdi tavan büyüyünce, piyasadaki faizler de yükselecek. Bankaların borçlanma maliyeti artacağından, onlar da bu maliyeti yansıtmak zorunda. Kaba anlatımı ile faiz, paranın kira fiyatıdır. Merkez’in faiz artırım kararı, paranın kirasının önümüzdeki günlerde yükseleceğine işaret eder.

SORU: Vatandaşı olumsuz etkiler mi?

YANIT: Evet olumsuz etkiler. İlk olarak örneğin; konut kredisini sabit faizle almış olanlar varsa bu kararlardan etkilemez. Ama değişken faizli kredi çekenler için önümüzdeki dönemde faiz yükü artacaktır. Bundan sonra konut, tüketici, ihtiyaç, otomobil vb. kredisi çekmek isteyenler de daha fazla faizle karşılaşacaklar.

SORU: Vatandaşa hiç mi olumlu etkisi olmaz?

YANIT: Biri dolaylı diğeri doğrudan iki olumlu etkisi olur. Bankalar maliyeti artınca elindeki kaynakları hemen kaybetmek istemez. Bu nedenle mevduat faizlerinde bir artış beklenebilir. Bu doğrudan etkisi. Dolaylı etkisi ise kur düşeceğinden, doğrudan dövizden etkilenen elektronik, otomobil gibi ürünler de zam dalgası beklendiği gibi olmaz veya çok düşük olur. (Radikal)

joomla visitor

Free business joomla templates